ባህልና ሕዝቦች
በኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎችና በዓባይ ቆላማ ምድር መካከል የሚገኘው ቤኒሻንጉል ጉሙዝ የበለጸገና ብዝኃነት ያለው ባህላዊ ቅርስ አለው።
ባህል
አምስት ሕዝቦች፣ አንድ ክልል
ክልሉ ስያሜውን ያገኘው ከሕዝቦቹ ነው፤ ከበርታ (ቤኒሻንጉል) እና ከጉሙዝ። ከሺናሻ፣ ከማኦና ከኮሞ ጋር በመሆን የክልሉ ነባር ብሔሮች ሲሆኑ እያንዳንዳቸው የራሳቸው ቋንቋ አላቸው። አማራ፣ ኦሮሞ፣ አገው-አዊና ሌሎችም በክልሉ ይኖራሉ።
በአብዛኛው በአሶሳ አካባቢ ይኖራሉ፤ በሠርግና በበዓላት በሚጫወቱት የቀንድና የመለከት ሙዚቃ ይታወቃሉ።
በዓባይ፣ በበለስና በዳቡስ ሸለቆዎች ይኖራሉ፤ በሸክላና በቅርጫት ሥራ ይታወቃሉ።
የቦሮ ቋንቋ ተናጋሪዎች ሲሆኑ በአብዛኛው በመተከል ዞን ይኖራሉ።
በክልሉ ደቡብ በሚገኘው የማኦ ኮሞ ልዩ ወረዳ ከሚኖሩ ሁለት ሕዝቦች አንዱ።
በደቡብ ምዕራብ ጫፍ፣ በሱዳን ድንበር አቅራቢያ በማኦ ኮሞ ልዩ ወረዳ ይኖራሉ።
ባህል
ሙዚቃና ክብረ በዓል
የረጃጅም ቀንዶችና መለከቶች ስብስብ፣ ዘፈንና ጭፈራ ሠርግን፣ የመኸር ጊዜንና ሕዝባዊ በዓላትን ያጅባሉ። በልዩ ቀናት ነጭ የበዓል ልብስና ደማቅ ጌጣጌጦች ይለበሳሉ።
ባህል
እደ ጥበብ
ከቀርከሃና ከሣር የሚሠራ ቅርጫት፣ ሸክላ፣ የእንጨት ቅርጽና ከወንዞች ወርቅ የማጠብ ጥንታዊ ሙያ ከትውልድ ወደ ትውልድ ይተላለፋሉ።
ባህል
ገበያዎች
በአሶሳና በሌሎች ከተሞች የሚካሄዱ ሳምንታዊ ገበያዎች ከሁሉም ማኅበረሰቦች የሚመጡ አርሶ አደሮችን፣ ነጋዴዎችንና የእጅ ባለሙያዎችን ያገናኛሉ።
